Herbouwen van de stuwen op de Dender

Stuwen zorgen ervoor dat het waterpeil van de Dender kan worden geregeld. Ze zijn cruciaal om op een gecontroleerde manier het water van de Dender af te voeren en zo overstromingen te voorkomen. Daarnaast zorgen ze er ook voor dat er steeds voldoende waterdiepte is voor de scheepvaart. Tussen de bron in Ath en de monding in Dendermonde bevinden zich veertien stuwen, waarvan acht op Vlaams grondgebied.

De Vlaamse stuwen op de Dender zijn echter sterk verouderd en aan renovatie toe. De stuw van Dendermonde werd al gerenoveerd in 2012. Nu zijn de stuwen van Geraardsbergen, Idegem, Pollare, Denderleeuw, Aalst en Denderbelle aan de beurt. De stuw van Teralfene  wordt afgeschaft.

Ruimte voor water

Het verhaal gaat verder dan het vernieuwen van de stuwen. In 2017 werd het project ‘Ruimte voor water – samen werken aan een Dender in balans’ opgestart. De Vlaamse Waterweg nv werkt daarvoor samen met het Departement Omgeving en de Provincie Oost-Vlaanderen. Via een integrale en participatieve methode worden maatregelen uitgewerkt om de waterproblematiek in de regio aan te pakken. Samen met alle betrokkenen wordt gezocht naar scenario’s die naast waterveiligheid ook op ruimtelijk, economisch en ecologisch vlak meerwaarde creëren. De optimale mix van maatregelen vormt de kern van een nieuw overstromingsrisicobeheerplan.

Wat is een stuw? 

De Dender is een rivier met een hoog verval, wat wil zeggen dat er een groot hoogteverschil is. Tussen de bron in Ath en de monding   in Dendermonde is er een hoogteverschil van ongeveer 65 meter. Het hoogteverschil tussen bron en monding wordt opgedeeld in meerdere sprongen (panden), waarbij aan het uiteinde van ieder pand een stuw en een sluis aanwezig zijn. Een stuw (of waterkering) is een waterbouwkundig kunstwerk, waarvan de werking kan worden vergeleken  met een afvoerkraan die naargelang de ingestelde positie meer of minder water zal afvoeren van het ene naar het volgende pand.

Door de opdeling van de Dender in dergelijke stuwpanden kan het hele jaar door, zowel in droge als in natte periodes, de waterdiepte van de vaarweg voldoende diep worden gehouden voor de scheepvaart. In periodes van droogte wordt de stuw quasi dichtgezet en zal ze slechts  beperkt water doorlaten.  In periodes van hoge waterstanden (bv. bij een combinatie van zware regenval, het leeglopen van bufferbekkens, bijkomend smeltwater, enz.) worden de stuwen volledig opengezet om het water maximaal af te voeren. Zo kunnen stuwen de schade door overstromingen vermijden of in ieder geval zoveel mogelijk te beperken.

Waarom renoveren? 

Momenteel zijn de stuwen op de Dender erg verouderd. Hun afvoercapaciteit  is ook te beperkt. Om de Dender ook in de toekomst bevaarbaar te houden en de wateroverlast te beperken, worden daarom zes van de acht stuwen op Vlaams grondgebied vernieuwd en wordt de stuw van Teralfene afgeschaft. De huidige stuwen van Geraardsbergen, Aalst, Idegem, Pollare en Denderleeuw werken bovendien nog met schotbalken. De  constructies zijn sterk verouderd en arbeidsintensief om te bedienen. Is er weinig water, dan worden de schotbalken in de stuw op elkaar gezet wat het water tegenhoudt. Bij te veel water worden de schotbalken opgehaald. Om de bedrijfszekerheid te verhogen, worden ze vervangen door geautomatiseerde klepbalgstuwen. Die zorgen voor meer nauwkeurigheid en veiligheid.

Overzicht van de stuwen die herbouwd worden

Laatste nieuws

Top