Het uiteinde van het kanaal Roeselare-Leie in Roeselare, tevens gekend als de Kop van de Vaart, wordt opgewaardeerd door de kaaimuren te herstellen en de vaarweg te baggeren met als doel om klasse Va-schepen met een belading tot 3.000 ton of een diepgang van 3,2 meter toe te laten.
De kaaimuren in de havenkom van Roeselare vormen economisch gezien een een zeer belangrijke cluster. Ongeveer 25% van alle trafiek op het kanaal Roeselare-Leie is gelinkt aan de Kop van de Vaart.
De kaaimuren aan de Kop van de Vaart worden hersteld en de vaarweg wordt aangepast om schepen van klasse Va te ontvangen. Die schepen kunnen tot 3.000 ton transporeren. Dat is 700 ton meer dan het grootste scheepstype op vandaag. Dit betekent een belangrijke efficiëntiewinst voor de scheepvaart en faciliteert de bedrijvigheid rond het kanaal.
De Vlaamse Waterweg nv en de Stad Roeselare werken samen aan de realisatie van het project volgens het principe dat de kosten aan de 'natte infrastructuur' zoals de kaaimuren en de vaarweg worden gedragen door De Vlaamse Waterweg en de kosten voor de 'droge infrastructuur' of de omgeving door de stad.
De kaaimuren en overslaginfrastructuur aan de 'Kop van de Vaart' in Roeselare zijn meer dan vijftig jaar oud en kennen een intensief gebruik. Maar liefst 1 op de 5 schepen dat het kanaal opvaart, heeft Roeselare als bestemming. Moderne schepen zijn groter en liggen dieper. Op meerdere plaatsen zijn er ontgrondingen. De sterkere golven die de grotere schepen veroorzaken, tasten ook de kaaimuren aan. Ze vertonen barsten, betonrot en andere slijtagevormen.
De eerste studies over de toekomstmogelijkheden en de haalbaarheid van de opwaardering van het kanaal Roeselare-Leie in het kader van het Europese binnenvaartproject Seine-Schelde dateren uit de periode 2012-2014. De Raad van Bestuur van De Vlaamse Waterweg nv gaf in november 2020 haar fiat om het dossier verder uit te werken, gelet op het grote economische belang, en het te integreren in een ruimer gebiedsprogramma. In 2021 werd het dossier bij de Europese Unie aangemeld om 50% betoelaging te bekomen. Het studiebureau SWECO werkte een masterplan 'Kop van de Vaart' uit dat in 2023 door de stad en De Vlaamse Waterweg nv werd goedgekeurd. De bedrijven langs het kanaal werden bij de opmaak betrokken.
De Vlaamse Regering wees in 2025 via haar Geïntegreerd Investeringsprogramma (GIP) budget toe aan De Vlaamse Waterweg nv om het project op te starten. Stad Roeselare en De Vlaamse Waterweg nv sloten een samenwerkingsovereenkomst voor de opmaak van het ontwerpdossier op basis van het eerder goedgekeurde masterplan.
Eind 2026 wordt het globaal conceptontwerp verwacht. De opmaak ervan startte begin 2026.
De projectzone 'Kop van de Vaart' omvat het meest opwaartse stuk van het kanaal Roeselare-Leie, gelegen tussen het kanaaluiteinde en de Beurtkaai net afwaarts de Bruanebrug, met inbegrip van het openbaar domein van de aanliggende straten, zoals de rotonde aan de kop.
De kaaimuren aan de Kop van de Vaart worden hersteld en de vaarweg wordt aangepast om schepen van klasse Va te ontvangen. Die schepen kunnen tot 3.000 ton transporeren. Dat is 700 ton meer dan het grootste scheepstype op vandaag. Dit betekent een belangrijke efficiëntiewinst voor de scheepvaart en faciliteert de bedrijvigheid rond het kanaal.
De Vlaamse Waterweg nv en de Stad Roeselare werken samen aan de realisatie van het project volgens het principe dat de kosten aan de 'natte infrastructuur' zoals de kaaimuren en de vaarweg worden gedragen door De Vlaamse Waterweg en de kosten voor de 'droge infrastructuur' of de omgeving door de stad.
De kaaimuren en overslaginfrastructuur aan de 'Kop van de Vaart' in Roeselare zijn meer dan vijftig jaar oud en kennen een intensief gebruik. Maar liefst 1 op de 5 schepen dat het kanaal opvaart, heeft Roeselare als bestemming. Moderne schepen zijn groter en liggen dieper. Op meerdere plaatsen zijn er ontgrondingen. De sterkere golven die de grotere schepen veroorzaken, tasten ook de kaaimuren aan. Ze vertonen barsten, betonrot en andere slijtagevormen.
De eerste studies over de toekomstmogelijkheden en de haalbaarheid van de opwaardering van het kanaal Roeselare-Leie in het kader van het Europese binnenvaartproject Seine-Schelde dateren uit de periode 2012-2014. De Raad van Bestuur van De Vlaamse Waterweg nv gaf in november 2020 haar fiat om het dossier verder uit te werken, gelet op het grote economische belang, en het te integreren in een ruimer gebiedsprogramma. In 2021 werd het dossier bij de Europese Unie aangemeld om 50% betoelaging te bekomen. Het studiebureau SWECO werkte een masterplan 'Kop van de Vaart' uit dat in 2023 door de stad en De Vlaamse Waterweg nv werd goedgekeurd. De bedrijven langs het kanaal werden bij de opmaak betrokken.
De Vlaamse Regering wees in 2025 via haar Geïntegreerd Investeringsprogramma (GIP) budget toe aan De Vlaamse Waterweg nv om het project op te starten. Stad Roeselare en De Vlaamse Waterweg nv sloten een samenwerkingsovereenkomst voor de opmaak van het ontwerpdossier op basis van het eerder goedgekeurde masterplan.
Eind 2026 wordt het globaal conceptontwerp verwacht. De opmaak ervan startte begin 2026.
De projectzone 'Kop van de Vaart' omvat het meest opwaartse stuk van het kanaal Roeselare-Leie, gelegen tussen het kanaaluiteinde en de Beurtkaai net afwaarts de Bruanebrug, met inbegrip van het openbaar domein van de aanliggende straten, zoals de rotonde aan de kop.
Updates
Het studiebureau Sweco startte in 2022 in opdracht van De Vlaamse Waterweg nv en Stad Roeselare met de opmaak van een masterplan Kop van de Vaart. Het masterplan heeft als doel de Kanaalzone als economische as duurzaam te verankeren en te versterken. De directe aanleiding voor de opmaak van het plan is de noodzakelijke renovatie van de kaaimuren.
Het projectgebied omvat het publieke domein vanaf de rotonde aan de Vaartstraat tot de Bruanebrug. Het omvat zowel de Kaaistraat als de Trakelweg. Het gebied wordt aanzien als een plek met een specifieke dynamiek.
Het masterplan Kop van de Vaart is een strategisch project binnen de opwaardering van het Kanaal Roeselare-Leie en het Europese binnenvaartnetwerk Seine-Schelde.
Begin 2026 is de opmaak van de ontwerpstudie begonnen. Die bestaat uit twee fasen:
- Opmaak globaal conceptontwerp
- Uitvoering detailstudie per deelproject
Het globaal conceptontwerp is hoofdzakelijk bedoeld om:
- de principes van de kaaimuurvernieuwing en nieuwe aslijnen vast te kunnen leggen;
- een voorontwerp voor de riolering op te maken;
- een conceptontwerp voor de wegenis uit te tekenen;
- de opsplitsing van de deelprojecten vast te leggen;
- de fasering voor de werken te bepalen, rekening houdend met onder meer het verzekeren van de wegontsluiting van de bedrijven en de mogelijkheden om te blijven lossen en laden via de waterweg.
Per deelproject wordt vervolgens:
- een detailontwerp uitgetekend;
- de omgevingsvergunningsaanvraag voorbereid;
- het aanbestedingsdossier opgemaakt.
Het globaal conceptontwerp zou eind 2026 worden opgeleverd. De detailstudies volgen erna.
Seine Schelde in Vlaanderen
Dit project is een onderdeel van het netwerk Seine Schelde. De realisatie van het netwerk moet van de binnenvaart een volwaardig alternatief voor goederenvervoer op de weg maken, van de Vlaamse zeehavens tot de regio Parijs. De doelstellingen zijn minder verkeersdrukte, meer veiligheid en een schoner milieu. De Vlaamse Waterweg nv staat in voor de realisatie van het netwerk in Vlaanderen. De Europese Unie financiert mee. Lees meer.