Ruimte voor water – Dender

De Vlaamse Waterweg nv, Departement Omgeving en Provincie Oost-Vlaanderen bundelen daarom hun krachten en bouwen samen met verschillende actoren aan het Strategisch Plan Ruimte voor Water Dendervallei.

Strategisch plan zoekt naar oplossingen

Overstromingen zullen blijven voorkomen, ze zijn een natuurlijk fenomeen. En ook droge periodes zullen blijven terugkomen. De overheid neemt als beheerder van de rivieren en waterlopen verschillende maatregelen om overlast door overstromend water te voorkomen én de effecten van droge periodes te verminderen. Maar ook de oorzaken moeten aangepakt worden. Daarom moeten we samenwerken.  

Het doel van het Strategisch Plan? Zoeken naar oplossingen voor de overstromings- en droogteproblematiek die meteen ook troeven bieden voor de vallei. Denk aan kansen op het vlak van wonen, economie, natuur, landbouw en zo verder. 

Waarbinnen kadert het plan?

Stroomgebiedbeheerplan voor de Schelde

In heel Europa worden stroomgebiedbeheerplannen opgemaakt. Dat gebeurt volgens de Europese Kaderrichtlijn Water en de Overstromingsrichtlijn. Het stroomgebiedbeheerplan Schelde bevat maatregelen om een goede watertoestand te bekomen en negatieve gevolgen door overstromingen te verminderen voor de Schelde en haar zijrivieren. Elke zes jaar wordt het plan vernieuwd. De Dender mondt uit in de Schelde. Het Strategisch Plan voor de Dendervallei zal dus deel uitmaken van het stroomgebiedbeheerplan Schelde 2022-2027.

Territoriaal Ontwikkelingsprogramma Dender 

T.OP Dender is een ruimtelijk programma waarmee de Vlaamse overheid en de Provincie Oost-Vlaanderen de bestaande samenwerking in de Dendervallei voortzetten. Zo werken ze op een meer structurele en realisatiegerichte manier samen met de partners en belanghebbenden rond een beperkt aantal grote verbindende uitdagingen. Denk aan de ruimtelijke ontwikkeling van de Dendervallei, het verhogen van de (leef)omgevingskwaliteit, het bufferen van het effect van klimaatverandering en het stimuleren van de economische groei in de regio. 

Interactie met andere projecten

Ook inzichten uit andere projecten in de Dendervallei worden meegenomen in het Strategisch Plan. Voorbeelden van dergelijke projecten zijn FRAMES, BRV Proeftuin Dendervallei, Strategisch Project Denderland en Star2Cs. Daarnaast worden er lokaal al heel wat initiatieven uitgewerkt. Gemeenten maken hemelwaterplannen op, buurtcomités werken een crisisplan uit, etc. Ook de Vlaamse overheid werkt aan de Blue Deal, die waterschaarste in de toekomst structureel moet aanpakken. 

Stuwen zorgen ervoor dat het waterpeil van de Dender kan worden geregeld. Ze zijn cruciaal om op een gecontroleerde manier het water van de Dender af te voeren en zo overstromingen te voorkomen. Daarnaast zorgen ze er ook voor dat er steeds voldoende waterdiepte is voor de scheepvaart. Tussen de bron in Ath en de monding in Dendermonde bevinden zich veertien stuwen, waarvan acht op Vlaams grondgebied.

Momenteel zijn de stuwen op de Dender erg verouderd. Hun afvoercapaciteit is ook te beperkt. Om de Dender ook in de toekomst bevaarbaar te houden en de wateroverlast te beperken, worden daarom zes van de acht stuwen op Vlaams grondgebied vernieuwd en wordt de stuw van Teralfene afgeschaft. 

De huidige stuwen van Geraardsbergen, Aalst, Idegem, Pollare en Denderleeuw werken bovendien nog met schotbalken. De constructies zijn sterk verouderd en arbeidsintensief om te bedienen. Is er weinig water, dan worden de schotbalken in de stuw op elkaar gezet wat het water tegenhoudt. Bij te veel water worden de schotbalken opgehaald. Om de bedrijfszekerheid te verhogen, worden ze vervangen door geautomatiseerde klepbalgstuwen. Die zorgen voor meer nauwkeurigheid en veiligheid.

Lees meer over stuwen op de Dender