Op 2 januari 2026 trad de gewijzigde richtlijn over rivierinformatiediensten (RIS) in werking. Dit dossier was een prioritair Vlaams transportdossier tijdens het EU- voorzitterschap in 2024 en vormt een belangrijke mijlpaal in de verdere digitalisering en verduurzaming van de Europese binnenvaart. De lidstaten krijgen drie jaar de tijd om de nieuwe bepalingen om te zetten in nationale wetgeving.
EuRIS‑platform als ruggengraat voor informatie-uitwisseling
De herziene richtlijn verankert de samenwerking via het gemeenschappelijk Europees digitaal RIS-platform (EuRIS). Met dat platform kunnen havens en vaarwegautoriteiten in real time op een digitale, betrouwbare en eenvoudige manier informatie uitwisselen over onder meer actuele en toekomstige vaaromstandigheden, bedieningstijden van sluizen of bruggen en de beschikbaarheid van ligplaatsen. Ook niet-EU-landen met waterwegen die aansluiten op het Europese waterwegennetwerk kunnen aansluiten, op voorwaarde dat ze voldoen aan de vereisten voor datakwaliteit en cyberveiligheid.
Geharmoniseerde normen en meer interoperabiliteit
De herziene richtlijn geldt voor alle binnenwateren en havens die deel uitmaken van het Trans-Europees Transportnetwerk (TEN-T). Lidstaten kunnen de toepassing ervan vrijwillig uitbreiden naar andere nationale waterwegen. De technische standaarden (ES-RIS) worden verankerd en ontwikkeld binnen CESNI (Europees Comité voor de opstelling van standaarden in de binnenvaart), waardoor de interoperabiliteit tussen nationale systemen verder wordt versterkt.
Annick De Ridder, Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport
“Deze hervorming maakt de binnenvaart veiliger, efficiënter en duurzamer, met minder administratieve lasten en meer digitale gegevensuitwisseling. De herziene RIS-richtlijn versterkt de samenwerking tussen de transportmodi en verankert de binnenvaart als volwaardige schakel in het Europese logistieke netwerk — goed voor onze havens, onze economie en onze concurrentiekracht.”
Vlaamse expertise als motor van Europese binnenvaartdigitalisering
Tijdens het Belgisch EU- voorzitterschap in 2024 was de herziening van de RIS Richtlijn een Vlaamse prioriteit. Als voorzitter heeft België, met inbreng van de technische experten van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken, inhoudelijk sterk gewogen op de besprekingen rond dit dossier.
Ook de operationele expertise van De Vlaamse Waterweg nv op het vlak van River Information Services (RIS) woog door. . De Vlaamse Waterweg ontwikkelde het Vlaamse VisuRIS-systeem, dat intussen is uitgegroeid tot het Europese platform EuRIS.
Vlaanderen bevestigt daarmee zijn voortrekkersrol in de modernisering en digitalisering van de Europese binnenvaart. Begin dit jaar keurde de Vlaamse Regering bovendien nieuwe regelgeving goeddie de structurele en veilige toepassing van innovatieve technologieën op de Vlaamse binnenwateren mogelijk maakt
Meer informatie daarover lees je hier.