In de Demervallei tussen Betekom en Werchter werkt het Sigmaplan stap voor stap aan het herstel van de natuurlijke rivierloop van de Demer. Zo boeken we dubbele winst: meer waterveiligheid én meer natuurontwikkeling. Door het water meer ruimte te geven in de vallei, kunnen we bij zware regenval tijdelijk water bufferen en zo wateroverlast voor omwonenden vermijden.
Voorbereidingen afgerond: meanders klaar voor verbinding met Demer
De voorbereidende grondwerken aan de linkeroever tussen Betekom-brug en Werchter zijn intussen afgerond. Aannemer Aertssen Infra herprofileerde er in opdracht van De Vlaamse Waterweg nv negen oude rivierbochten – historische meanders – en gaf ze opnieuw hun natuurlijke vorm. Waar nodig werd ook de dikke sliblaag verwijderd die zich in de loop der jaren had opgehoopt. Enkele van deze meanders werden onderling verbonden tot drie nieuwe nevengeulen, die parallel met de Demer lopen. Zo ontstaat een dynamisch systeem dat binnenkort weer kan meestromen met de rivier.
Tussen de Betekom-brug en de Soldatenbrug werd eerder al een nieuwe dienstweg aangelegd, die later zal dienen als fiets- en wandelpad. Rond de recent aangepakte meanders in Werchter maakten we de werfzone daarvoor alvast vrij. De aanleg van de dienstweg zelf staat gepland voor 2026.
Verder brachten we al breukstenen aan, waarmee we volgend jaar enkele drempels in de Demer zullen bouwen. Aan meander 25 in Rotselaar kwamen vijf houten platformen, die na afloop van de werken zullen dienen als natuurvriendelijke kampeerplekken voor zachte recreatie.
Wat brengt 2026?
In 2026 starten de grote werken. Dan sluiten we de negen herstelde meanders opnieuw aan op de Demer. Tegelijk bouwen we op verschillende plaatsen drempels in de rivier, om bij lage waterstanden het peil op te trekken. Dat zorgt vooral in drogere periodes voor hogere grondwaterstanden – een belangrijk voordeel voor de natte natuur in de vallei.
Tussen de meanders verlagen we de bestaande Demerdijk. De vrijgekomen grond gebruiken we om de Demer plaatselijk smaller en ondieper te maken. Daardoor kan de rivier bij hoge waterstanden op een veilige manier buiten haar oevers treden zodat het water tijdelijk gebufferd kan worden in onbewoonde gebieden. Ook stroomopwaarts van de samenvloeiing met de Dijle, verlagen we de Demerdijk over een lengte van 100 meter. Zo krijgt het gebufferde water nadien opnieuw de kans om terug te stromen naar de rivier.
Werfweg en Demerdijk tijdelijk opnieuw toegankelijk
Tijdens de werken in september en oktober was het jaagpad op de linkeroever tussen de samenvloeiing met de Dijle en de Soldatenbrug niet toegankelijk. Nu de werf voor de winter stilvalt, stellen we dit onverharde pad tijdelijk opnieuw open. Bij de start van de volgende werkfase in 2026 zal opnieuw een omleiding gelden.
Bekijk het nieuwe filmpje
In onderstaand filmpje zie je de voortgang van de werken in beeld. In het eerste deel ontdek je meanders 31 en 32 met hun nieuwe verbinding, in het tweede deel zie je de eerder aangepakte meanders 18 tot en met 25. Het is een mooie blik op hoe de Demer stukje bij beetje haar natuurlijke, kronkelende karakter terugkrijgt.
Deze werken maken deel uit van het Sigmaplanproject Demervallei, dat zich uitstrekt tussen Diest en Werchter over bijna 3.000 hectare. In totaal willen we zo’n dertig historische meanders opnieuw verbinden met de Demer – een belangrijke stap naar een veiliger, natuurlijker en veerkrachtiger Demerlandschap.