Eerste historische havenkraan verplaatst aan de Antwerpse Rijnkaai

De voorbije dagen werd een massieve hijskraan met een mast van 84 meter opgebouwd op de intussen gesloten parking Rijnkaai. Vandaag startte die met het verplaatsen van de eerste historische havenkraan langs de Schelde. Er wordt telkens één kraan per dag verplaatst. 

Op 27 februari moeten de eerste tien kranen op hun nieuwe, tijdelijke locatie op de voormalige parking Rijnkaai staan, naast de oude waterkeringsmuur. Zo ontstaat voldoende ruimte om de kaaimuur in deze zone te stabiliseren. 

De Vlaamse Waterweg nv startte in januari 2026 met het stabiliseren van de Antwerpse historische kaaimuur in de zone Rijnkaai. “Deze kaaimuur vertoont al jarenlang tekenen van instabiliteit. Met het Masterplan Scheldekaaien zorgen we nu voor een structurele stabilisatie van de kaaimuur en een verhoging van de waterkeringsmuur. Zo beschermen we Antwerpen tegen wateroverlast”, zegt Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport Annick De Ridder.

De Rijnkaai is de laatste zone ten noorden van de Kennedytunnel waar stabilisatiewerken worden uitgevoerd. Vanaf midden februari starten de effectieve werken op het terrein. Die verlopen in twee grote fases: eerst ter hoogte van de Waagnatie en de aangrenzende parking, daarna in de omgeving van Hangar 26/27. Het einde van de werken is voorzien in het najaar van 2028. 

“Deze plek zal binnenkort onherkenbaar veranderd zijn: veel mooier, veel kwaliteitsvoller en nog bruisender. Dit stuk van de Scheldekaaien is atypisch met de twee grote hangars op. We kiezen er bewust voor om deze te behouden en te koesteren. De parking is nodig om alle activiteiten te faciliteren. De parking zal wel ondergronds verdwijnen, en zo slaan we twee vliegen in één klap. We creëren kwaliteitsvol openbaar domein en faciliteren het bruisend karakter van dit gedeelte van de Scheldekaaien”, aldus Antwerps schepen van Mobiliteit Koen Kennis. 

Masterplan Scheldekaaien

Al in 1883 stelden ingenieurs vast dat delen van de kaaimuur richting Schelde begonnen te verschuiven. De oorzaak ligt bij de Boomse klei onder de fundering en de druk van het grondwater. In de voorbije 120 

jaar werden verschillende oplossingen uitgewerkt, maar geen daarvan bood een duurzame langetermijnoplossing. 

Binnen het Sigmaplan ontwikkelde De Vlaamse Waterweg nv per zone een definitieve stabilisatietechniek. In de zone Rijnkaai wordt de kaaimuur rechtstreeks verankerd met hellende groutankers die de muur stevig op zijn plaats houden. Aan de waterzijde wordt de teen van de kaaimuur beschermd met een breuksteenpakket en asfaltmatten.

Daarnaast wordt de waterkeringsmuur verhoogd. Antwerpen is door zijn ligging aan de getijdengebonden Schelde erg overstromingsgevoelig. Na de stormvloed van 1976 werd een betonnen waterkering van 5,5 kilometer lang en 1,35 meter hoog aangelegd. Door de klimaatverandering en zeespiegelstijging is het nodig om die waterkering nu met 90 centimeter te verhogen, telkens na de stabilisatie van de kaaimuur. Daarbij wordt maximaal rekening gehouden met de uitstraling en herinrichting van de kaaivlakte.

Over een traject van meer dan zeven kilometer, van het Droogdokkeneiland in het noorden tot Blue Gate Antwerp in het zuiden, krijgen de Scheldekaaien een grondige facelift. De kaaimuur is opgedeeld in acht zones, elk met een specifieke stabilisatietechniek. De Vlaamse Waterweg nv staat in voor de stabilisatie van de kaaimuur en de aanleg van de verhoogde waterkering. De stad Antwerpen en AG Vespa nemen de heraanleg van het openbaar domein op zich. Volgens de huidige planning zijn de meeste werken afgerond in 2030. 

Sigmaplan

Masterplan Scheldekaaien is een deelproject van het Sigmaplan. Dat plan heeft als doel Vlaanderen beter te beschermen tegen overstromingen van de Schelde en haar zijrivieren, en tegelijk de waardevolle Scheldenatuur te versterken. Het Sigmaplan wordt uitgevoerd door De Vlaamse Waterweg nv en het Agentschap voor Natuur en Bos.