We bouwen een nieuwe fiets- en voetgangersbrug over de Schelde in Antwerpen.
We bouwen een nieuwe fiets- en voetgangersbrug over de Schelde in Antwerpen. Met de nieuwe Scheldebrug verbinden we het Ringfietspad en de Antwerpse wijk Nieuw Zuid op de rechteroever met de Beatrijslaan op Linkeroever en de fietsroutes richting het Waasland.
De Scheldebrug maakt het gebied rond de Schelde dat binnen een bepaalde tijd met de fiets kan worden bereikt, veel groter. Hierdoor groeit het aantal mensen voor wie de fiets een goed alternatief vormt voor een bestemming over de Schelde dan ook aanzienlijk.
Uit een studie blijkt dat het aantal Scheldekruisingen per fiets (vandaag ongeveer 12.500 per dag) zou toenemen tot ongeveer 21.700 per dag, waarvan ruim 12.000 via de nieuwe Scheldebrug. Bovendien wordt de momenteel verzadigde Sint-Annatunnel hierdoor aanzienlijk ontlast.
De bestaande verbindingen voor fietsers en voetgangers tussen de linker- en rechteroever (de voetgangerstunnel, het Sint-Annaveer en de fietserstunnel aan de Kennedytunnel) worden door alle gebruikers als ontoereikend beschouwd. Bovendien is een nieuwe, snelle Scheldekruising voor fietsers en voetgangers absoluut nodig met het oog op de modal shift, waarbij nog slechts 50% van de verplaatsingen met de wagen zou gebeuren.
Op de rechteroever sluit de nieuwe fiets- en wandelbrug aan op de Scheldekaaien ter hoogte van Nieuw Zuid. Van hier kunnen fietsers aansluiten op de fietspaden langs de Scheldekaaien, het Singel- en Ringfietspad en de Fietsostrade F13 naar Boom.
Op de linkeroever sluit de fiets- en wandelbrug aan op het bestaande en toekomstige netwerk van fietspaden, de verhoogde bermen in Ringpark West en de heringerichte Scheldeboorden van Burcht tot de grens met Zwijndrecht boven Blokkersdijk. Hier sluit het fietspad over de brug ook aan op de fietsnetwerken in het Waasland en de F4, de Fietsostrade van Antwerpen over Beveren, Sint-Niklaas en Lokeren naar Gent.
Waarom de keuze voor een brug?
De keuze voor de bouw van een fiets- en wandelbrug over de Schelde ter hoogte van de Kennedytunnel is er gekomen na grondig studiewerk waarin verschillende alternatieven en varianten onderzocht werden op zowel verkeerstechnisch, nautisch als financieel vlak.
Bij deze studie werden naast De Vlaamse Waterweg nv, stad Antwerpen en het team van de intendant ook de burgerbewegingen, verschillende mobiliteitspartners en in het bijzonder de nautische sector, waaronder de loodsen, betrokken. Er werd uiteraard ook rekening gehouden met het Sigmaplan, dat Vlaanderen bij stormtij beschermt tegen overstromingen van de Schelde en haar zijrivieren.
Er werden een zinktunnel, een geboorde tunnel, een beweegbare brug, een hoogwaardig veer en een kabelbaan ter hoogte van de Kennedytunnel onderzocht. Voor alle opties werden niet enkel de verkeerstechnische en nautische argumenten bekeken, maar ook de gebruikerservaring voor fietsers en voetgangers. Voor de brug- en tunnelvarianten werd de technische haalbaarheid, de kostprijs en de impact op de omgeving gedetailleerd onderzocht. Een oeververbinding in de vorm van een fiets- en wandelbrug kwam daarbij naar voor als meest interessante keuze.
De gekozen variant van de Scheldebrug heeft een aanzienlijk grotere doorvaarhoogte en –breedte dan het originele concept uit 2018. Samen met flankerende maatregelen zoals uitgebreide verkeersbegeleiding, een doorgedreven aanvaarbeveiliging en het voorzien van een noodwachtplaats wordt tegemoet gekomen aan de bezorgdheid van de nautische partijen om een veilige doorvaart te garanderen.
Voor de realisatie van de brug wordt ook rekening gehouden met de toekomstige plannen voor aanpalende zones zoals de herinrichting Knoop Zuid (met o.m. de aanleg van Ringpark Zuid, Verlegde Singel, Verlegde Generaal Armstrongweg) op rechteroever, de aanleg van Ringpark West en heraanleg van de Scheldeboorden op Linkeroever.
In de eerste fase, de selectiefase, werd een Europese aanbesteding voor bouwteams worden gepubliceerd. Deze teams, bestaande uit brug- en landschapsontwerpers, aannemers, milieudeskundigen en andere experts, werden uitgenodigd om zich uiterlijk in maart 2024 kandidaat te stellen.
In verschillende rondes zullen de geselecteerde bouwteams hun ontwerpen en offertes indienen en verbeteren, waarna het effectieve brugontwerp dat vervolgens gebouwd zal worden, gekozen wordt.
De toewijzing van het contract is voorzien in het voorjaar van 2027. Als alles goed verloopt kan de brug in 2029-2030 geopend worden.
In het verlengde van de Scheldekaaien, net achter de zone Nieuw Zuid ter hoogte van de d’Herbouvillekaai, ligt de zone Stedelijke Activiteiten. Dit is de zevende zone van het Masterplan Scheldekaaien. Hier zijn een ingrijpende stabilisatie van de kaaimuur en een verhoging van de waterkering broodnodig. Het openbaar domein wordt heringericht tot een plek met ruimte voor stedelijke activiteiten. Het is in deze zone dat de nieuwe fietsers- en voetgangersbrug tussen linker- en rechteroever zal gebouwd worden.
We bouwen een nieuwe fiets- en voetgangersbrug over de Schelde in Antwerpen. Met de nieuwe Scheldebrug verbinden we het Ringfietspad en de Antwerpse wijk Nieuw Zuid op de rechteroever met de Beatrijslaan op Linkeroever en de fietsroutes richting het Waasland.
De Scheldebrug maakt het gebied rond de Schelde dat binnen een bepaalde tijd met de fiets kan worden bereikt, veel groter. Hierdoor groeit het aantal mensen voor wie de fiets een goed alternatief vormt voor een bestemming over de Schelde dan ook aanzienlijk.
Uit een studie blijkt dat het aantal Scheldekruisingen per fiets (vandaag ongeveer 12.500 per dag) zou toenemen tot ongeveer 21.700 per dag, waarvan ruim 12.000 via de nieuwe Scheldebrug. Bovendien wordt de momenteel verzadigde Sint-Annatunnel hierdoor aanzienlijk ontlast.
De bestaande verbindingen voor fietsers en voetgangers tussen de linker- en rechteroever (de voetgangerstunnel, het Sint-Annaveer en de fietserstunnel aan de Kennedytunnel) worden door alle gebruikers als ontoereikend beschouwd. Bovendien is een nieuwe, snelle Scheldekruising voor fietsers en voetgangers absoluut nodig met het oog op de modal shift, waarbij nog slechts 50% van de verplaatsingen met de wagen zou gebeuren.
Op de rechteroever sluit de nieuwe fiets- en wandelbrug aan op de Scheldekaaien ter hoogte van Nieuw Zuid. Van hier kunnen fietsers aansluiten op de fietspaden langs de Scheldekaaien, het Singel- en Ringfietspad en de Fietsostrade F13 naar Boom.
Op de linkeroever sluit de fiets- en wandelbrug aan op het bestaande en toekomstige netwerk van fietspaden, de verhoogde bermen in Ringpark West en de heringerichte Scheldeboorden van Burcht tot de grens met Zwijndrecht boven Blokkersdijk. Hier sluit het fietspad over de brug ook aan op de fietsnetwerken in het Waasland en de F4, de Fietsostrade van Antwerpen over Beveren, Sint-Niklaas en Lokeren naar Gent.
Waarom de keuze voor een brug?
De keuze voor de bouw van een fiets- en wandelbrug over de Schelde ter hoogte van de Kennedytunnel is er gekomen na grondig studiewerk waarin verschillende alternatieven en varianten onderzocht werden op zowel verkeerstechnisch, nautisch als financieel vlak.
Bij deze studie werden naast De Vlaamse Waterweg nv, stad Antwerpen en het team van de intendant ook de burgerbewegingen, verschillende mobiliteitspartners en in het bijzonder de nautische sector, waaronder de loodsen, betrokken. Er werd uiteraard ook rekening gehouden met het Sigmaplan, dat Vlaanderen bij stormtij beschermt tegen overstromingen van de Schelde en haar zijrivieren.
Er werden een zinktunnel, een geboorde tunnel, een beweegbare brug, een hoogwaardig veer en een kabelbaan ter hoogte van de Kennedytunnel onderzocht. Voor alle opties werden niet enkel de verkeerstechnische en nautische argumenten bekeken, maar ook de gebruikerservaring voor fietsers en voetgangers. Voor de brug- en tunnelvarianten werd de technische haalbaarheid, de kostprijs en de impact op de omgeving gedetailleerd onderzocht. Een oeververbinding in de vorm van een fiets- en wandelbrug kwam daarbij naar voor als meest interessante keuze.
De gekozen variant van de Scheldebrug heeft een aanzienlijk grotere doorvaarhoogte en –breedte dan het originele concept uit 2018. Samen met flankerende maatregelen zoals uitgebreide verkeersbegeleiding, een doorgedreven aanvaarbeveiliging en het voorzien van een noodwachtplaats wordt tegemoet gekomen aan de bezorgdheid van de nautische partijen om een veilige doorvaart te garanderen.
Voor de realisatie van de brug wordt ook rekening gehouden met de toekomstige plannen voor aanpalende zones zoals de herinrichting Knoop Zuid (met o.m. de aanleg van Ringpark Zuid, Verlegde Singel, Verlegde Generaal Armstrongweg) op rechteroever, de aanleg van Ringpark West en heraanleg van de Scheldeboorden op Linkeroever.
In de eerste fase, de selectiefase, werd een Europese aanbesteding voor bouwteams worden gepubliceerd. Deze teams, bestaande uit brug- en landschapsontwerpers, aannemers, milieudeskundigen en andere experts, werden uitgenodigd om zich uiterlijk in maart 2024 kandidaat te stellen.
In verschillende rondes zullen de geselecteerde bouwteams hun ontwerpen en offertes indienen en verbeteren, waarna het effectieve brugontwerp dat vervolgens gebouwd zal worden, gekozen wordt.
De toewijzing van het contract is voorzien in het voorjaar van 2027. Als alles goed verloopt kan de brug in 2029-2030 geopend worden.
In het verlengde van de Scheldekaaien, net achter de zone Nieuw Zuid ter hoogte van de d’Herbouvillekaai, ligt de zone Stedelijke Activiteiten. Dit is de zevende zone van het Masterplan Scheldekaaien. Hier zijn een ingrijpende stabilisatie van de kaaimuur en een verhoging van de waterkering broodnodig. Het openbaar domein wordt heringericht tot een plek met ruimte voor stedelijke activiteiten. Het is in deze zone dat de nieuwe fietsers- en voetgangersbrug tussen linker- en rechteroever zal gebouwd worden.