De Vlaamse Waterweg werkt samen met het Onderzoekscentrum Duurzame Industrie aan Karel de Grote Hogeschool, een onderzoeksinstelling met expertise inzake duurzame brandstoffen, en scheepseigenaar Illitrans aan het pilootproject “ReMeth”.
Het project voorziet in de installatie van een dual-fuel Methanol injectiesysteem op een nieuwe Volvo Penta Stage V marine generator met HVO als primaire brandstof. De Bumbastad, die in 2024 nog als tankerschip rondvoer, wordt omgebouwd tot een semi-autonome tanker-duwbak en voorzien van een elektrische voortstuwing. Een complex maar innovatief project, dat de mogelijkheden voor gebruik van methanol op een economisch interessante manier in de binnenvaart moet aantonen.
Methanol is als brandstof in de binnenvaart behoorlijk onbekend waardoor er bij de binnenvaartsector nog vele vraagtekens zijn omtrent implementatie van deze duurzame brandstof. Momenteel wordt methanol (grijze) voornamelijk gemaakt door aardgas of biomassa te verhitten tot een gasmengsel, dat met hulp van een katalysator wordt omgezet naar vloeibare vorm. Maar e-methanol (groene) kan gemaakt worden door groene waterstof te combineren met opgevangen CO2 uit de industrie waardoor de methanol bij verbranding een CO2 neutrale brandstof is en gelijktijdig schadelijke emissies reduceert t.o.v. conventionele brandstoffen. Dit in combinatie met HVO (gehydrateerde plantaardige olie) komt het milieu en onze gezondheid alleen maar ten goede.
In REMETH wordt de “reële uitstoot” onder “reële omstandigheden” aan boord van het schip gemeten om het potentieel van methanol voor de binnenvaart in kaart te brengen. In de zeevaart wordt al voluit op deze alternatieve brandstof ingezet.
Nieuw voor de binnenvaart
Het retrofit dual-fuel Methanol injectiesysteem in combinatie met HVO maakt dit een sterk innovatief project. Het systeem zorgt ervoor dat methanol in de juiste verhouding als secundaire brandstof in de Volvo motor gebruikt kan worden. Een motor die oorspronkelijk enkel voor diesel en HVO voorzien is. Het Onderzoekscentrum voor Duurzame Industrie ontwikkelde voorafgaand in hun labo een eenvoudig en betaalbaar retrofit injectiesysteem. Dankzij het project REMETH wordt dit veelbelovende systeem voor het eerst in de binnenvaart getest en gebruikt.
Een tweede innovatief aspect is de installatie en gebruik van state-of-the-art emissie meetapparatuur. “Wat is daar nu innovatief aan?”, horen we je al denken. In praktijk kent geen enkel binnenvaartschip haar reële emissies. Met de emissie-apparatuur wordt data van de motor en voortstuwing gecombineerd om de werkelijke emissies in kaart te brengen .
Voordelen
Door methanol en HVO te combineren wordt er gefocust op reductie van broeikasgas en schadelijke emissies. ReMeth beoogd een emissiereductie van CO2, NOx en partikels. Het project kijkt ook sterk naar de economische haalbaarheid voor de binnenschipper en wil een betaalbaar alternatief bieden om de binnenvaart te vergroenen!
Wetgevend kader
Het wetgevend kader laat het varen op methanol op dit ogenblik niet toe. Vanaf 1 januari 2026 worden nieuwe technische voorschriften gerelateerd aan het gebruik van methanol op binnenschepen van kracht. Voor deze datum zou in principe nog een aanbeveling moeten aangevraagd worden bij de werkgroep Technische Voorschriften in Straatsburg. Het heikele punt voor het gebruik van methanol in een verbrandingsmotor zit evenwel in de Europese verordening voor niet voor de weg bestemde machines (NRMM). Er is immers geen referentiekader om dual-fuel brandstoffen methanol-gasolie in verbrandingsmotoren te gebruiken. Ook is er nog geen protocol om de emissies te meten. Samen met de FOD Volksgezondheid wordt nu bekeken hoe de verbrandingsmotor via een voorlopige typegoedkeuring zou kunnen bijdragen aan het proces om dit in de regelgeving mogelijk te maken. Hiervoor is een samenwerking met DG Grow (Europese Commissie) heel belangrijk.
Volgende stappen
Het project is in februari 2025 opgestart en de motor wordt in het testlabo van het Onderzoekscentrum Duurzame Industrie opgebouwd. Daar wordt de motor voorzien van het dual-fuel injectiesysteem en vinden de eerste testen voor de ideale afstelling van het injectiesysteem plaats. Na deze testperiode wordt de motor in het vaartuig geïnstalleerd worden er on-board metingen uitgevoerd voor een verdere optimalisatie. De eerste afvaart van het vaartuig staat voor het eerste kwartaal van 2026 gepland.
Dankzij de steun van De Vlaamse Waterweg steun wordt een veelbelovende en betaalbare technologie voor de bestaande binnenvaart getest. Een belangrijke mijlpaal voor ons, de sector maar ook de wetgevende instanties die naar de data van dit project kijken.