De Vlaamse Waterweg nv scherpt droogtemaatregelen aan

De Vlaamse Droogtecommissie heeft op donderdag 16 juli het beheerniveau voor droogte opgeschaald van code geel naar code oranje. Door de aanhoudende droogte, de hoge temperaturen en het uitblijven van betekenisvolle neerslag staan de beschikbare watervoorraden in Vlaanderen steeds meer onder druk. De waterstanden en debieten in de waterwegen dalen, terwijl ook de grondwaterstanden verder achteruitgaan.

De Vlaamse Waterweg nv volgt de situatie al weken nauwgezet op en nam de voorbije periode al verschillende maatregelen om waterverliezen te beperken en de beschikbare voorraden zo efficiënt mogelijk te beheren.

Naar aanleiding van de opschaling naar code oranje komen daar nu twee bijkomende maatregelen bij: een volledig captatieverbod in het IJzerbekken en een aangepaste schutregeling waarbij pleziervaartuigen op week- en zaterdagen enkel nog samen met de beroepsvaart worden geschut.

Al heel wat maatregelen van kracht

“Onze waterwegen vervullen een cruciale economische, ecologische en maatschappelijke rol. Ze zijn belangrijk voor de scheepvaart, leveren water aan landbouw, industrie en natuurgebieden en spelen een sleutelrol in de Vlaamse drinkwaterbevoorrading. Net daarom hebben we de afgelopen weken al gerichte maatregelen genomen om waterverliezen te beperken en de beschikbare watervoorraden zo goed mogelijk te beheren. Nu de droogtesituatie verder verscherpt, bouwen we daarop voort met bijkomende ingrepen om het resterende water maximaal vast te houden.”, zegt Filip Boelaert, gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg nv.

Het gaat onder meer om volgende maatregelen:

• Aangepaste peilregeling, waarbij hogere waterpeilen ingesteld werden om een buffer te creëren.
• Stilleggen van de waterkrachtcentrales.
• Gegroepeerd schutten van schepen aan verschillende sluizen zodat minder water verloren gaat.
• Terugpompen van gebruikt schutwater van het afwaartse naar het opwaartse pand.
• Beperken van watercaptaties voor natuur- en landbouwdoeleinden op specifieke locaties.
• Diepgangbeperkingen op waterwegen waar de waterstanden sterk gedaald zijn.
• Aangepaste schutregimes aan sluizen om zo zuinig mogelijk met water om te gaan.

Twee bijkomende maatregelen na opschaling naar code oranje

Vanaf woensdag 22 juli 2026 wordt ook op de bevaarbare waterwegen in het IJzerbekken een volledig captatieverbod ingesteld. Dat verbod gold al voor de onbevaarbare waterwegen.

Bovendien geldt vanaf 22 juli 2026 een aangepaste schutregeling voor de pleziervaart. Op week- en zaterdagen worden pleziervaartuigen enkel nog samen met de beroepsvaart geschut. Op waterwegen met weinig of geen beroepsvaart betekent dit dat pleziervaart tijdelijk niet meer worden geschut. Op zon- en feestdagen blijft pleziervaart wel mogelijk: er wordt dan gegroepeerd geschut, met een maximale wachttijd van één uur.

Om de overgang voor de sector beheersbaar te houden, worden pleziervaartuigen tot en met 21 juli 2026 nog geschut volgens de bestaande maatregelen rond gegroepeerd schutten. Zo krijgt iedereen de kans om, indien gewenst, zijn thuisjachthaven te bereiken. De bediening van getijdesluizen blijft voor pleziervaart bovendien mogelijk binnen de beperkte getijvensters rond hoogwater.

De Vlaamse Waterweg nv begrijpt dat deze maatregel een beperking inhoudt voor de recreatieve mogelijkheden op de Vlaamse waterwegen. De waterwegbeheerder heeft er alles aan gedaan om deze stap zo lang mogelijk uit te stellen. Door pleziervaart op zon- en feestdagen wel nog mogelijk te maken, blijft er ruimte voor recreatief gebruik, binnen de grenzen van wat de droogtesituatie toelaat. Door het aantal schuttingen te beperken besparen we water én vrijwaren we tegelijk maximaal tegelijk de essentiële beroepsvaart.

“We beseffen dat deze maatregelen voelbaar zijn voor alle gebruikers van de waterwegen. Daarom kiezen we voor een regeling die water bespaart, maar tegelijk nog ruimte laat waar dat verantwoord kan. We blijven de situatie permanent opvolgen en sturen bij zodra dat nodig is”, aldus gedelegeerd bestuurder Filip Boelaert. “In deze uitzonderlijk droge periode is solidariteit nodig: samen kunnen we waterverlies zoveel mogelijk te beperken. Tegelijk blijven we de situatie dag na dag opvolgen, in nauw overleg met de andere waterbeheerders en de Droogtecommissie. Waar nodig worden maatregelen bijgestuurd of aangescherpt naargelang de droogtesituatie. Alertheid, voortdurende monitoring en snel ingrijpen blijven daarbij essentieel.”

Waakzaamheid voor blauwalgen

De combinatie van warm weer en lage waterstanden verhoogt ook het risico op blauwalgen. Wanneer blauwalgen worden vastgesteld, kunnen lokaal gebruiks- en recreatiebeperkingen gelden. De Vlaamse Waterweg nv volgt ook dit nauwgezet op en informeert gebruikers van de waterwegen via haar website.

Structurele aanpak

Naast de onmiddellijke droogtemaatregelen blijft De Vlaamse Waterweg nv investeren in een structurele aanpak van droogte en waterschaarste. Via projecten binnen de Blue Deal wordt gewerkt aan een klimaatrobuust watersysteem dat beter bestand is tegen langere periodes van droogte én intense neerslag.

De actuele droogtemaatregelen op de bevaarbare waterwegen zijn raadpleegbaar via de webpagina: Droogtemaatregelen | De Vlaamse Waterweg.